Կիպրական խնդիր. բանակցությունների հիմնական թեման կղզում Թուրքիայի զինուժի ներկայությունն է

• 28.06.2017, 20:44
•  Եվրոպա,  Աշխարհ

Reuters

Շվեյցարական Կրան-Մոնտանա քաղաքում այսօր ՄԱԿ-ի հովանու ներքո մեկնարկել են Կիպրոսի հունական և թուրքական համայնքների միջև բանակցությունների հերթական փուլը, որի ընթացքում նախատեսվում է Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսի և Կիպրոսի թուրքական հատվածի առաջնորդ Մուստաֆա Ակընջիի հանդիպումը: Բանակցություններին մասնակցում են նաև Կիպրոսի անվտանգության երաշխավոր երկրների՝ Հունաստանի, Թուրքիայի և Մեծ Բրիտանիայի ներկայացուցիչները (Հունաստանը և Թուրքիան ԱԳ նախարարների մակարդակով): Ակնկալվում է, որ բանակցությունների այս փուլը կշարունակվի մինչև հուլիսի 7-ը:

Ընթացիկ բանակցությունների գլխավոր թեման անվտանգության հարցերն են: Մասնավորապես կողմերը չեն կարողանում համաձայնության գալ կղզում 1974 թվականից գտնվող թուրքական 35 հազարանոց զորախմբի գտնվելու հարցի շուրջ: Մեծ Բրիտանիան առաջարկում է Կիպրոսում իր ռազմաբազան փոխանցել միացյալ Կիպրոսի իշխանություններին, հանել թուրքական զորքերը կղզուց, իսկ որպես անվտանգության երաշխավոր կղզում տեղակայել ՄԱԿ-ի կամ ԵՄ-ի ուժերը: Բրիտանիան և Հունաստանը գտնվում են, որ երաշխավորների այս համակարգը արդեն հնացած է: Թուրքիան այս հարցում միանգամայն այլ կարծիք ունի. Անկարան ընդգծում է, որ իր համար այդ զորախումբը Կիպրոսում թուրքական սփյուռքի անվտանգության երաշխիքն է: Միևնույն ժամանակ Անկարայում լավ հասկանում են, որ կղզու վերամիավորումը բավականին շահավետ կլինի իրենց համար, ուստի բանակցություններում որոշակի առաջընթաց գրանցելու համար Անկարան չի բացառում, որ կարող է կրճատել իր զորքերը Կիպրոսում: Նշենք, որ հույն կիպրացիների համար կղզում թուրքական 35 հազարանոց զորաջոկատի առկայությունը թերևս ամենացավոտ հարցն, և այստեղ սկզբունքային զիջումներ վերլուծաբանները չեն ակնկալում նաև հույն-կիպրացիներից: Արդյունքում բանակցությունները սկսվում են կողմերի մոտ դիրքորոշումներում հատման կետերի գրեթե բացակայության պայմաններում: Փորձագետները բանակցությունների այս փուլի ավարտին որևէ փաստաթղթի ստորագրում չեն ակնկալում, չնայած ընդգծում են, որ սա կիպրական բանակցություններում հաջողության հասնելու լավագույն հնարավորությունն է, քանի որ այն նախաձեռնել են կիպրացիները, այլ ոչ թե միջազգային հանրությունը:

Նշենք, որ բացի անվտանգության խնդիրներից չլուծված են մնում նաև տարածքային հարցերը՝ թե ինչքան տարածք է մնում հունական և թուրքական Կիպրոսների դաշնային պետությունների վերահսկողության տակ, ինչպես նաև  սեփականության իրավունքի հարցը: